{"id":6495,"date":"2022-08-22T15:12:14","date_gmt":"2022-08-22T13:12:14","guid":{"rendered":"https:\/\/propervia.pl\/?p=6495"},"modified":"2022-08-22T15:22:16","modified_gmt":"2022-08-22T13:22:16","slug":"lek-czy-strach-jaka-jest-roznica","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/propervia.pl\/?p=6495","title":{"rendered":"L\u0119k czy strach – jaka jest r\u00f3\u017cnica?"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

<\/p>

\"\"<\/strong><\/span>Hanna Miecznikowska<\/strong><\/span>
L\u0119k czy strach – jaka jest r\u00f3\u017cnica?\u00a0<\/strong><\/span><\/p>

<\/p>

Strach to reakcja na realne niebezpiecze\u0144stwo, l\u0119k natomiast mo\u017ce nie mie\u0107 uchwytnego bod\u017aca. Jego obecno\u015b\u0107 mog\u0105 sygnalizowa\u0107 wysokie pobudzenie, napi\u0119cie, poczucie utraty kontroli jak r\u00f3wnie\u017c objawy somatyczne – przyspieszony oddech, mocniejsze bicie serca, dr\u017cenie r\u0105k.<\/p>

L\u0119k zwykle nie dotyczy tego \u201eco jest\u201d – prawdziwego, bezpo\u015bredniego zagro\u017cenia. Zazwyczaj dotyczy tego \u201eco je\u015bli\u201d czyli tego, co dopiero mo\u017ce si\u0119 zdarzy\u0107. Innymi s\u0142owy o l\u0119ku m\u00f3wimy wtedy, gdy w naszych niespokojnych my\u015blach jest <\/strong>za du\u017co przysz\u0142o\u015bci a za ma\u0142o tera\u017aniejszo\u015bci.<\/strong><\/p>

To nie znaczy, \u017ce ka\u017cdy skupiony na przysz\u0142o\u015bci l\u0119k nam nie s\u0142u\u017cy. Do pewnego poziomu nam pomaga np. zmobilizowa\u0107 si\u0119 przed wa\u017cnym zadaniem, szuka\u0107 innych ni\u017c zwykle rozwi\u0105za\u0144 w obliczu wyzwa\u0144 czy bardziej si\u0119 koncentrowa\u0107 podczas prowadzenia samochodu po \u015bliskiej nawierzchni. Jednak gdy jest go w nadmiarze – zaczyna pogarsza\u0107 nasz stan i znacz\u0105co utrudnia\u0107 nam funkcjonowanie. Wtedy w\u0142a\u015bnie nasz l\u0119k przestaje nam si\u0119 op\u0142aca\u0107, bo zamiast s\u0142u\u017cy\u0107 naszej konfrontacji z realno\u015bci\u0105, od tej realno\u015bci nas oddala. Wtedy r\u00f3wnie\u017c wpadamy w pu\u0142apk\u0119 \u201eco je\u015bli\u201d i stajemy si\u0119 ofiar\u0105 iluzji, \u017ce nasze zamartwianie si\u0119 ma moc powstrzymania przysz\u0142ych zagro\u017ce\u0144.\u00a0<\/strong><\/p>

Jak sobie radzi\u0107 z nadmiarowym l\u0119kiem?<\/strong><\/p>

Wiele os\u00f3b radzi \u201ezajmij si\u0119 czym\u015b, odwr\u00f3\u0107 uwag\u0119\u201d. Co na to l\u0119k? Owszem, na chwil\u0119 przycichnie lecz nie zniknie, a wr\u00f3ci mocniejszy.<\/p>

Bo l\u0119k uwielbia, gdy usi\u0142ujemy od niego uciec. Podobnie, gdy w jakikolwiek spos\u00f3b stawiamy mu op\u00f3r, bo op\u00f3r to jest jego paliwo, tym si\u0119 \u017cywi.<\/p>

Jak to? Tak to. Jak mawia moja superwizorka \u201enie musisz wierzy\u0107 mi na s\u0142owo, uwierz mi na literatur\u0119 przedmiotu\u201d:<\/p>

W my\u015bl zasad terapii akceptacji i zaanga\u017cowania (ACT) naszym \u017cyciem rz\u0105dz\u0105 dwie istotne regu\u0142y og\u00f3lne: pierwsza rz\u0105dzi naszymi interakcjami ze \u015bwiatem zewn\u0119trznym – \u015brodowiskiem fizycznym, w kt\u00f3rym \u017cyjemy; druga natomiast odnosi si\u0119 do wewn\u0119trznego \u015bwiata naszych my\u015bli, emocji i odczu\u0107 fizycznych. Pierwsza brzmi: im bardziej si\u0119 starasz, tym wi\u0119ksze jest prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce osi\u0105gniesz to, czego pragniesz \u2013 nie masz na to gwarancji, ale podejmuj\u0105c wysi\u0142ek mo\u017cesz zwi\u0119kszy\u0107 swoje szanse. Druga regu\u0142a \u2013 wa\u017cniejsza w kontek\u015bcie tematu l\u0119ku \u2013 m\u00f3wi, \u017ce im bardziej opierasz si\u0119 swoim my\u015blom, emocjom i odczuciom fizycznym, tym wi\u0119cej b\u0119dziesz ich do\u015bwiadcza\u0107.<\/strong> Tak, to nie pomy\u0142ka \u2013 regu\u0142a organizuj\u0105ca \u015bwiat wewn\u0119trzny jest przeciwie\u0144stwem zasady rz\u0105dz\u0105cej \u015bwiatem zewn\u0119trznym. Zatem to, co si\u0119 sprawdza w obliczu realnego niebezpiecze\u0144stwa czyli walka, ucieczka lub udawanie martwego zwierz\u0119cia, jest zupe\u0142nie nieskuteczne w starciu z my\u015blami i emocjami. Kiedy te ostatnie traktujesz jak zagro\u017cenie, kt\u00f3re trzeba powstrzyma\u0107 lub omin\u0105\u0107, to jakby\u015b gasi\u0142 po\u017car benzyn\u0105.<\/p>

Paradoksalnie tym, co rzeczywi\u015bcie jest w stanie l\u0119k zredukowa\u0107 i przywr\u00f3ci\u0107 mu jego funkcjonalne rozmiary, jest zmierzenie si\u0119 z nim.<\/strong> Zamiast odwraca\u0107 uwag\u0119 lub go zwalcza\u0107 \u2013 trzeba spojrze\u0107 mu w oczy (tak, w te wielkie) i zobaczy\u0107, o czym on jest.<\/p>

Przede wszystkim nazwa\u0107 \u2013 czego konkretnie si\u0119 boj\u0119, co najgorszego mo\u017ce si\u0119 wydarzy\u0107, jak bardzo jest to prawdopodobne.<\/p>

Pami\u0119ta\u0107, \u017ce my\u015bli to tylko my\u015bli \u2013 nieprzyjemne lecz same w sobie nie niebezpieczne.<\/p>

Jeszcze wa\u017cniejsze: pami\u0119ta\u0107, \u017ce l\u0119k \u2013 jak ka\u017cda emocja \u2013 mija i \u017ce opr\u00f3cz tego, czego w nim nie lubimy, spe\u0142nia te\u017c wa\u017cn\u0105 ochronn\u0105 rol\u0119 w naszym \u017cyciu.<\/strong><\/p>

Czy mo\u017cna mie\u0107 zdrow\u0105 relacj\u0119 z l\u0119kiem?<\/strong><\/p>

Mo\u017cna. Liczy si\u0119 to, jak zareagujesz na l\u0119k, a nie to, by go nie odczuwa\u0107. Cho\u0107by dlatego, \u017ce to drugie jest nie tylko nieu\u017cyteczne (jak pisa\u0142am powy\u017cej \u2013 pewna doza l\u0119ku spe\u0142nia wiele pozytywnych funkcji w naszym \u017cyciu) lecz po prostu niemo\u017cliwe. Odczuwanie niepokoju jest wpisane w ludzk\u0105 natur\u0119. Lubi\u0119 zdanie, \u017ce \u201etylko martwi si\u0119 nie martwi\u0105\u201d. Nigdy si\u0119 nie ba\u0107 mo\u017cna zatem \u015bmia\u0142o doda\u0107 do tzw. \u201ecel\u00f3w nieboszczyka\u201d.<\/p>

W relacji z l\u0119kiem chodzi nie o to, by nie mie\u0107 niepokoj\u0105cych my\u015bli, lecz by nie pozwoli\u0107 im nadmiernie zaprz\u0105ta\u0107 Ci g\u0142owy.<\/strong><\/p>

Gdy jeste\u015b w zdrowej relacji z l\u0119kiem, to gdy przychodzi Ci do g\u0142owy niepokoj\u0105ca my\u015bl, po pierwsze sprawdzasz czego dotyczy i – je\u015bli jest to my\u015bl zaczynaj\u0105ca si\u0119 od \u201eco je\u015bli\u201d – nie pozwalasz jej si\u0119 rozgo\u015bci\u0107 w Twojej g\u0142owie tzn.:<\/p>

– akceptujesz, \u017ce masz tak\u0105 my\u015bl czyli, \u017ce nawet je\u015bli bardzo Ci\u0119 ona niepokoi to wci\u0105\u017c tylko my\u015bl,<\/p>

– wiesz, \u017ce skoro my\u015bl dotyczy przysz\u0142o\u015bci to \u201etu i teraz\u201d nic Ci nie grozi, wi\u0119c nie tracisz energii na zajmowanie si\u0119 ni\u0105 aktywnie,<\/p>

– pami\u0119tasz, \u017ce tak jak przysz\u0142a tak i odejdzie, zatem cierpliwie czekasz a\u017c l\u0119k ni\u0105 powodowany po prostu minie,<\/p>

oraz, co mniej oczywiste, nie dodajesz sobie zmartwie\u0144 niepokoj\u0105c si\u0119, \u017ce w og\u00f3le takie my\u015bli \u00a0masz (osobi\u015bcie uwa\u017cam, \u017ce powszechne przekonanie o tym, \u017ce powinni\u015bmy kontrolowa\u0107 w\u0142asne my\u015bli, jest bardzo szkodliwe poniewa\u017c jest misj\u0105 niemo\u017cliw\u0105 do spe\u0142nienia, przynajmniej dla cz\u0142owieka \u2013 nie jest bowiem prawd\u0105, \u017ce ktokolwiek potrafi zmusi\u0107 sw\u00f3j m\u00f3zg, by wytwarza\u0142 tylko te my\u015bli, kt\u00f3rych sobie \u017cyczymy i \u017ce to my b\u0119dziemy decydowa\u0107, kt\u00f3re my\u015bli chcemy w naszej g\u0142owie, a kt\u00f3rych nie).\u00a0<\/strong><\/p>

Czy mo\u017cna zara\u017ca\u0107 l\u0119kiem?<\/strong><\/p>

Niestety, tak. L\u0119k mo\u017ce by\u0107 zara\u017aliwy.<\/strong> Nawet bardzo. Szczeg\u00f3lnie je\u015bli nie jest komunikowany wprost, bo to co nienazwane nie mo\u017ce by\u0107 zweryfikowane. Nie pomaga tu nasza generalna rezerwa w komunikowaniu emocji. Przypomnij sobie, ile razy, gdy dr\u0119czy\u0142 Ci\u0119 niepok\u00f3j, na pytanie \u201eCo si\u0119 sta\u0142o?\u201d odpowiada\u0142e\u015b \u201eNic\u201d, \u201eSzkoda gada\u0107\u201d, \u201eJest jak jest\u201d i\/lub wzdycha\u0142e\u015b ci\u0119\u017cko. Zapewniam, \u017ce chc\u0105c nie chc\u0105c komunikowa\u0142e\u015b wtedy otoczeniu: \u201eJest tak \u017ale, \u017ce trudno to opisa\u0107\u201d, na co naturaln\u0105 reakcj\u0105 otoczenia by\u0142a spirala my\u015bli: \u201eSta\u0142o si\u0119 co\u015b strasznego, ale nie wiem co, wi\u0119c nie wiem jak mog\u0119 temu zaradzi\u0107, jak si\u0119 przygotowa\u0107, sprawdzi\u0107 jak bardzo to jest gro\u017ane… mog\u0119 si\u0119 tylko ba\u0107\u201d.<\/p>

Nasz nienazwany l\u0119k wchodzi w naszych bliskich, a ich nienazwany l\u0119k wchodzi w nas \u2013 jedynym rozwi\u0105zaniem jest jasne komunikowanie, \u017ce si\u0119 boimy, gdy si\u0119 boimy. I \u2013 uprzedzaj\u0105c pytania zdziwionych rodzic\u00f3w – \u201etak, mo\u017cesz powiedzie\u0107 dziecku, \u017ce si\u0119 boisz\u201d. Nie zrobi mu to krzywdy, przeciwnie \u2013 wzmocnisz wi\u0119\u017a pokazuj\u0105c prawd\u0119 o sobie, potwierdzisz warto\u015b\u0107 ka\u017cdej emocji w \u017cyciu cz\u0142owieka, urealnisz oczekiwania Twojego dziecka wobec niego samego tj. nie ka\u017cesz mu aspirowa\u0107 do idealnego nieustraszonego rodzica oraz poka\u017cesz dziecku, jak w konkretnej sytuacji sobie z l\u0119kiem radzi\u0107. Wci\u0105\u017c nieprzekonany? Ok, ale czy naprawd\u0119 s\u0105dzisz, \u017ce je\u015bli nie powiesz, to Twoje dziecko nie b\u0119dzie wiedzia\u0142o?<\/p>

Jak pom\u00f3c innym, gdy s\u0105 w l\u0119ku?<\/strong><\/p>

Wa\u017cniejsze od tego, co powiemy, jest to, \u017ce jeste\u015bmy. \u017be trwamy przy tej osobie, przyjmujemy j\u0105 w tym l\u0119ku i nie uciekamy od tego, co prze\u017cywa oraz \u017ce wytrzymujemy to, bo nasza przyja\u017a\u0144 czy mi\u0142o\u015b\u0107 jest silniejsza. To, co najlepszego mo\u017cemy wtedy robi\u0107, to towarzyszy\u0107 drugiemu w mierzeniu si\u0119 z jego l\u0119kiem.<\/strong> Towarzyszy\u0107 tzn. nie wyprzedza\u0107: nie dawa\u0107 rad nieproszeni, nie pociesza\u0107, nie twierdzi\u0107, \u017ce \u201ewiem, co czujesz\u201d, \u017ce o zaprzeczaniu czy bagatelizowaniu l\u0119ku nie wspomn\u0119. A \u201eNie ma si\u0119 czego ba\u0107\u201d jest absolutnie nie na miejscu jako ca\u0142kowicie przeciwskuteczne i \u015bwiadcz\u0105ce o zupe\u0142nym braku empatii.<\/p>

Towarzyszy\u0107 tzn. by\u0107, s\u0142ucha\u0107 i reagowa\u0107 adekwatnie to tego, co si\u0119 tu i teraz dzieje z t\u0105 osob\u0105, czego teraz potrzebuje, czy to jest dotyk, kontakt wzrokowy, spokojny ton g\u0142osu, podanie wody czy wsp\u00f3lne milczenie i czekanie a\u017c l\u0119k zacznie ust\u0119powa\u0107.<\/p>

Czy do\u015bwiadczenie l\u0119ku zmienia si\u0119 z wiekiem?<\/strong><\/p>

Ka\u017cdy ma swoje w\u0142asne wieczne demony, ale s\u0105 te\u017c l\u0119ki zwi\u0105zane z konkretnym etapem rozwoju (co nie znaczy, \u017ce ka\u017cdego na danym etapie w r\u00f3wnym stopniu dotycz\u0105). Mo\u017cemy jednak przyj\u0105\u0107, \u017ce generalnie:<\/p>

– jako dzieci boimy si\u0119 ciemno\u015bci i potwor\u00f3w,<\/p>

– jako nastolatki w\u0142asnej seksualno\u015bci, zmian w naszym ciele, dr\u0119cz\u0105 nas obawy to\u017csamo\u015bciowe \u201ekim jestem\u201d,<\/p>

– jako pi\u0119kni dwudziestoletni do\u015bwiadczamy l\u0119ku przed samotno\u015bci\u0105 albo przed brakiem sukcesu,<\/p>

– gdy zostajemy rodzicami w\u0142\u0105cza si\u0119 silny l\u0119k o dzieci,<\/p>

– by w wieku \u015brednim zn\u00f3w odczuwa\u0107 l\u0119k przed samotno\u015bci\u0105 oraz przed chorob\u0105, utrat\u0105 sprawno\u015bci i niezale\u017cno\u015bci, oraz przed tym co nieuniknione.<\/p>

Hanna Miecznikowska<\/strong> – psychoterapeutka, mediatorka i trenerka kompetencji komunikacyjnych oraz elastyczno\u015bci psychologicznej. W Poradni Psychologicznej Fundacji PROPER VIA prowadzi psychoterapi\u0119 indywidualn\u0105 os\u00f3b doros\u0142ych, par i ma\u0142\u017ce\u0144stw, mediacje pojednawcze oraz warsztaty umiej\u0119tno\u015bci komunikacyjnych.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Ostatnie wpisy:<\/span><\/strong><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\n
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t <\/div>\n\n
\n\t\t\t\t\n
\n\t
\n\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t
\n\t\t\t\t

Sk\u0105d mam wiedzie\u0107, \u017ce to depresja?<\/a><\/h3><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\n\t\t\t\t<\/i>By<\/span>Agata Marciniuk<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\tRead More<\/a>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<\/div>\n\n
\n\t
\n\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t
\n\t\t\t\t

Nawet jak ci si\u0119 wali, to i tak mo\u017ce si\u0119 u\u0142o\u017cy\u0107!<\/a><\/h3><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\n\t\t\t\t<\/i>By<\/span>Katarzyna Szymecka<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\tRead More<\/a>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<\/div>\n\n
\n\t
\n\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t
\n\t\t\t\t

Wellbeing – czyli jak dba\u0107 o zdrowie psychiczne?<\/a><\/h3><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\n\t\t\t\t<\/i>By<\/span>Karolina Szwed<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\tRead More<\/a>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<\/div>\n\n
\n\t
\n\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t
\n\t\t\t\t

Kryzys wypalenia to nie koniec, to szansa na nowy rozdzia\u0142<\/a><\/h3><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\n\t\t\t\t<\/i>By<\/span>Katarzyna Szymecka<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\tRead More<\/a>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<\/div>\n\n
\n\t
\n\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t
\n\t\t\t\t

Nikt nigdy nie by\u0142 gotowy czekaj\u0105c<\/a><\/h3><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\n\t\t\t\t<\/i>By<\/span>Katarzyna Szymecka<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\tRead More<\/a>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<\/div>\n\n
\n\t
\n\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t
\n\t\t\t\t

L\u0119k czy strach – jaka jest r\u00f3\u017cnica?<\/a><\/h3><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\n\t\t\t\t<\/i>By<\/span>Hanna Miecznikowska<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\tRead More<\/a>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<\/div>\n\n
\n\t
\n\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t
\n\t\t\t\t

Harmonia mi\u0119dzy emocjami i rozumem (cz.3)<\/a><\/h3><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\n\t\t\t\t<\/i>By<\/span>Dr Maria Jankowska<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\tRead More<\/a>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<\/div>\n\n
\n\t
\n\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t
\n\t\t\t\t

Psychologiczne koncepcje inteligencji emocjonalnej (cz.2)<\/a><\/h3><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\n\t\t\t\t<\/i>By<\/span>Dr Maria Jankowska<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\tRead More<\/a>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<\/div>\n\n
\n\t
\n\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t
\n\t\t\t\t

Inteligencja emocjonalna (EQ) jako podstawa inteligentnego \u017cycia (cz.1)<\/a><\/h3><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\n\t\t\t\t<\/i>By<\/span>Dr Maria Jankowska<\/a>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\tRead More<\/a>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<\/div>\n <\/div>\n\n\t\t\t\n <\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Strach to reakcja na realne niebezpiecze\u0144stwo, l\u0119k natomiast mo\u017ce nie mie\u0107 uchwytnego bod\u017aca. Jego obecno\u015b\u0107 mog\u0105 sygnalizowa\u0107 wysokie pobudzenie, napi\u0119cie, poczucie utraty kontroli jak r\u00f3wnie\u017c objawy somatyczne – przyspieszony oddech, mocniejsze bicie serca, dr\u017cenie r\u0105k.
\nL\u0119k zwykle nie dotyczy tego \u201eco jest\u201d – prawdziwego, bezpo\u015bredniego zagro\u017cenia. Zazwyczaj dotyczy tego \u201eco je\u015bli\u201d czyli tego, co dopiero mo\u017ce si\u0119 zdarzy\u0107.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":6484,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"zakra_page_container_layout":"customizer","zakra_page_sidebar_layout":"customizer","zakra_remove_content_margin":false,"zakra_sidebar":"customizer","zakra_transparent_header":"customizer","zakra_logo":0,"zakra_main_header_style":"default","zakra_menu_item_color":null,"zakra_menu_item_hover_color":"","zakra_menu_item_active_color":"","zakra_menu_active_style":"","zakra_page_header":true,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-6495","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bez-kategorii"],"yoast_head":"\nL\u0119k czy strach - jaka jest r\u00f3\u017cnica? - PROPER VIA<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/propervia.pl\/?p=6495\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"L\u0119k czy strach - jaka jest r\u00f3\u017cnica? - PROPER VIA\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Strach to reakcja na realne niebezpiecze\u0144stwo, l\u0119k natomiast mo\u017ce nie mie\u0107 uchwytnego bod\u017aca. Jego obecno\u015b\u0107 mog\u0105 sygnalizowa\u0107 wysokie pobudzenie, napi\u0119cie, poczucie utraty kontroli jak r\u00f3wnie\u017c objawy somatyczne - przyspieszony oddech, mocniejsze bicie serca, dr\u017cenie r\u0105k. L\u0119k zwykle nie dotyczy tego \u201eco jest\u201d - prawdziwego, bezpo\u015bredniego zagro\u017cenia. Zazwyczaj dotyczy tego \u201eco je\u015bli\u201d czyli tego, co dopiero mo\u017ce si\u0119 zdarzy\u0107.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/propervia.pl\/?p=6495\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"PROPER VIA\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-08-22T13:12:14+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-08-22T13:22:16+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/propervia.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/fear-g1b4533ec9_1280.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1280\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"829\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Hanna Miecznikowska\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Hanna Miecznikowska\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/propervia.pl\\\/?p=6495#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/propervia.pl\\\/?p=6495\"},\"author\":{\"name\":\"Hanna Miecznikowska\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/propervia.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9bb0aec2294251e2cec841868c2b062d\"},\"headline\":\"L\u0119k czy strach – jaka jest r\u00f3\u017cnica?\",\"datePublished\":\"2022-08-22T13:12:14+00:00\",\"dateModified\":\"2022-08-22T13:22:16+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/propervia.pl\\\/?p=6495\"},\"wordCount\":1578,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/propervia.pl\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/propervia.pl\\\/?p=6495#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/propervia.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/08\\\/fear-g1b4533ec9_1280.png\",\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/propervia.pl\\\/?p=6495\",\"url\":\"https:\\\/\\\/propervia.pl\\\/?p=6495\",\"name\":\"L\u0119k czy strach - jaka jest r\u00f3\u017cnica? - PROPER VIA\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/propervia.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/propervia.pl\\\/?p=6495#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/propervia.pl\\\/?p=6495#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/propervia.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/08\\\/fear-g1b4533ec9_1280.png\",\"datePublished\":\"2022-08-22T13:12:14+00:00\",\"dateModified\":\"2022-08-22T13:22:16+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/propervia.pl\\\/?p=6495#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/propervia.pl\\\/?p=6495\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/propervia.pl\\\/?p=6495#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/propervia.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/08\\\/fear-g1b4533ec9_1280.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/propervia.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/08\\\/fear-g1b4533ec9_1280.png\",\"width\":1280,\"height\":829},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/propervia.pl\\\/?p=6495#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/propervia.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"L\u0119k czy strach – jaka jest r\u00f3\u017cnica?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/propervia.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/propervia.pl\\\/\",\"name\":\"PROPER VIA\",\"description\":\"Fundacja wsparcia i pomocy psychologicznej\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/propervia.pl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/propervia.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/propervia.pl\\\/#organization\",\"name\":\"Propervia.pl\",\"url\":\"https:\\\/\\\/propervia.pl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/propervia.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/propervia.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/03\\\/logo.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/propervia.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/03\\\/logo.jpg\",\"width\":319,\"height\":252,\"caption\":\"Propervia.pl\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/propervia.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/propervia.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9bb0aec2294251e2cec841868c2b062d\",\"name\":\"Hanna Miecznikowska\",\"url\":\"https:\\\/\\\/propervia.pl\\\/?author=3\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"L\u0119k czy strach - jaka jest r\u00f3\u017cnica? - PROPER VIA","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/propervia.pl\/?p=6495","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"L\u0119k czy strach - jaka jest r\u00f3\u017cnica? - PROPER VIA","og_description":"Strach to reakcja na realne niebezpiecze\u0144stwo, l\u0119k natomiast mo\u017ce nie mie\u0107 uchwytnego bod\u017aca. Jego obecno\u015b\u0107 mog\u0105 sygnalizowa\u0107 wysokie pobudzenie, napi\u0119cie, poczucie utraty kontroli jak r\u00f3wnie\u017c objawy somatyczne - przyspieszony oddech, mocniejsze bicie serca, dr\u017cenie r\u0105k. L\u0119k zwykle nie dotyczy tego \u201eco jest\u201d - prawdziwego, bezpo\u015bredniego zagro\u017cenia. Zazwyczaj dotyczy tego \u201eco je\u015bli\u201d czyli tego, co dopiero mo\u017ce si\u0119 zdarzy\u0107.","og_url":"https:\/\/propervia.pl\/?p=6495","og_site_name":"PROPER VIA","article_published_time":"2022-08-22T13:12:14+00:00","article_modified_time":"2022-08-22T13:22:16+00:00","og_image":[{"width":1280,"height":829,"url":"https:\/\/propervia.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/fear-g1b4533ec9_1280.png","type":"image\/png"}],"author":"Hanna Miecznikowska","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Hanna Miecznikowska","Szacowany czas czytania":"8 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/propervia.pl\/?p=6495#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/propervia.pl\/?p=6495"},"author":{"name":"Hanna Miecznikowska","@id":"https:\/\/propervia.pl\/#\/schema\/person\/9bb0aec2294251e2cec841868c2b062d"},"headline":"L\u0119k czy strach – jaka jest r\u00f3\u017cnica?","datePublished":"2022-08-22T13:12:14+00:00","dateModified":"2022-08-22T13:22:16+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/propervia.pl\/?p=6495"},"wordCount":1578,"publisher":{"@id":"https:\/\/propervia.pl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/propervia.pl\/?p=6495#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/propervia.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/fear-g1b4533ec9_1280.png","inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/propervia.pl\/?p=6495","url":"https:\/\/propervia.pl\/?p=6495","name":"L\u0119k czy strach - jaka jest r\u00f3\u017cnica? - PROPER VIA","isPartOf":{"@id":"https:\/\/propervia.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/propervia.pl\/?p=6495#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/propervia.pl\/?p=6495#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/propervia.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/fear-g1b4533ec9_1280.png","datePublished":"2022-08-22T13:12:14+00:00","dateModified":"2022-08-22T13:22:16+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/propervia.pl\/?p=6495#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/propervia.pl\/?p=6495"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/propervia.pl\/?p=6495#primaryimage","url":"https:\/\/propervia.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/fear-g1b4533ec9_1280.png","contentUrl":"https:\/\/propervia.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/fear-g1b4533ec9_1280.png","width":1280,"height":829},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/propervia.pl\/?p=6495#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/propervia.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"L\u0119k czy strach – jaka jest r\u00f3\u017cnica?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/propervia.pl\/#website","url":"https:\/\/propervia.pl\/","name":"PROPER VIA","description":"Fundacja wsparcia i pomocy psychologicznej","publisher":{"@id":"https:\/\/propervia.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/propervia.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/propervia.pl\/#organization","name":"Propervia.pl","url":"https:\/\/propervia.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/propervia.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/propervia.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/logo.jpg","contentUrl":"https:\/\/propervia.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/logo.jpg","width":319,"height":252,"caption":"Propervia.pl"},"image":{"@id":"https:\/\/propervia.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/propervia.pl\/#\/schema\/person\/9bb0aec2294251e2cec841868c2b062d","name":"Hanna Miecznikowska","url":"https:\/\/propervia.pl\/?author=3"}]}},"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/propervia.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/fear-g1b4533ec9_1280.png",1280,829,false],"landscape":["https:\/\/propervia.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/fear-g1b4533ec9_1280.png",1280,829,false],"portraits":["https:\/\/propervia.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/fear-g1b4533ec9_1280.png",1280,829,false],"thumbnail":["https:\/\/propervia.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/fear-g1b4533ec9_1280-150x150.png",150,150,true],"medium":["https:\/\/propervia.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/fear-g1b4533ec9_1280-300x194.png",300,194,true],"large":["https:\/\/propervia.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/fear-g1b4533ec9_1280-1024x663.png",812,526,true],"1536x1536":["https:\/\/propervia.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/fear-g1b4533ec9_1280.png",1280,829,false],"2048x2048":["https:\/\/propervia.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/fear-g1b4533ec9_1280.png",1280,829,false]},"rttpg_author":{"display_name":"Hanna Miecznikowska","author_link":"https:\/\/propervia.pl\/?author=3"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/propervia.pl\/?cat=1\" rel=\"category\">Bez kategorii<\/a>","rttpg_excerpt":"Strach to reakcja na realne niebezpiecze\u0144stwo, l\u0119k natomiast mo\u017ce nie mie\u0107 uchwytnego bod\u017aca. Jego obecno\u015b\u0107 mog\u0105 sygnalizowa\u0107 wysokie pobudzenie, napi\u0119cie, poczucie utraty kontroli jak r\u00f3wnie\u017c objawy somatyczne - przyspieszony oddech, mocniejsze bicie serca, dr\u017cenie r\u0105k. L\u0119k zwykle nie dotyczy tego \u201eco jest\u201d - prawdziwego, bezpo\u015bredniego zagro\u017cenia. Zazwyczaj dotyczy tego \u201eco je\u015bli\u201d czyli tego, co dopiero…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/propervia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6495","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/propervia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/propervia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/propervia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/propervia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6495"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/propervia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6495\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6502,"href":"https:\/\/propervia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6495\/revisions\/6502"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/propervia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6484"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/propervia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6495"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/propervia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6495"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/propervia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6495"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}